Stel je voor: het is 1987, en een team Australische wetenschappers opzet een grootschalig experiment in de bergasbossen van Victoria. Ze gaan verschillende manieren van bosbeheer testen — sommige gebieden worden volledig gekapt, andere gedeeltelijk uitgedund, en sommige blijven onaangeroerd. Ze plaatsen honderden meetmarkeringen, planten duizenden zaailingen, en dan... het leven gaat door. Het project wordt verlaten. De toegangsweg groeit dicht. Het bord valt om.
Dertig jaar lang doet het bos gewoon zijn ding.
Dan, in 2014, struikelen enkele onderzoekers van de Universiteit van Melbourne over dit vergeten experiment. Wat ze aantreffen is absoluverbluffend.
Hier is de opzet: de wetenschappers in de jaren ’80 wilden weten of kaalslag — het kappen van alle bomen in een blok — de beste aanpak was, of dat er betere alternatieven waren. Daarom testten ze verschillende methoden: grote kaalslagvlaktes, kleine kaalslagvlaktes, zware uitdunning (waarbij ongeveer twee derde van de bomen werd verwijderd), en onbeheerde controlegebieden.
De oorspronkelijke bevindingen, jaren geleden gepubliceerd, toonden aan dat bergas het best regenereren op grote gekapte gebieden. Zaak gesloten, toch?
Fout. Want die bomen bleven groeien.
Toen het team van 2014 de locatie opnieuw bezocht, verwachtten ze te vinden wat eerdere studies hadden aangetoond. Maar toen ze bij de zwaar uitgedunde secties kwamen, vielen hun kaken open.
De bomen die na de uitdunning waren overgebleven, waren enorm. Op slechts 80 jaar leeftijd waren de grootste exemplaren meer dan een meter breed — sommige zelfs 1,5 meter in diameter. Vergelijk dat met de bomen in de onaangeroerde gebieden, en de uitgedunde bomen waren 20% groter. Waarom? Omdat bomen, wanneer je ze meer ruimte, meer zonlicht en meer voedingsstoffen geeft, absoluut floreren.
Maar hier zit wat mij echt raakt: de koolstofopslag.
Je kent al die gesprekken over klimaatverandering en hoe bossen koolstofputten zijn? Wel, het zwaar uitgedunde bos had evenveel — of meer — koolstof opgeslagen als de onbeheerde gebieden. In slechts 30 jaar hebben die uitgedunde bossen niet alleen alle koolstof die tijdens de houtoogst was verwijderd, teruggekregen, maar zelfs extra koolstof gewonnen dat overeenkwam met de groei van volledig onaangeroerde bossen.
Dat is ongelooflijk. Het betekent dat selectieve uitdunning niet per se een afweging is tussen houtproductie en milieubescherming. Het is misschien wel het beste van beide werelden.
Nu, hier is iets wat mij echt aan het denken heeft gezet. De onderzoekers hebben camera’s geplaatst in alle verschillende behandelgebieden om te zien welk wild er aanwezig was. En raden eens waar ze Leadbeater’s possums hebben aangetroffen — een van Australiës zeldzaamste buideldieren? In elk beheerd gebied. Maar in de onbeheerde secties? Geen enkele.
Waarom? Het blijkt dat acaciabomen, die overvloedig groeien in de beheerde gebieden, precies zijn wat Leadbeater’s possums nodig hebben om te foerageren en zich te verplaatsen. Te veel “natuurlijk” onaangeroerd bos, en de acacias worden verdrongen.
Dit keert volledig de kaarten om van die oude discussie over natuurbehoud versus houtproductie die we allemaal kennen. Je weet wel — ofwel beschermen we bossen volledig en raken we ze niet aan, ofwel oogsten we hout en lijden gemeenschappen. Maar dit onderzoek suggereert dat deze narratief, eerlijk gezegd, te simplistisch is.
Grotere bomen — die groeien in uitgedunde bossen — zijn beter bestand tegen bosbranden. Ze vormen vaker holtes, die cruciale habitat zijn voor allerhande bedreigde soorten. En de koolstofopbrengsten zijn minstens zo goed als bossen volledig met rust laten.
Ik hou van wat dit betekent voor hoe we denken over natuurbehoud. Het herinnert me eraan dat “natuurlijk” niet altijd “