Toen de zon bleef zenden
Stel je voor: je deurbel gaat over en houdt niet meer op. Precies zo voelde het voor NASA toen ze in augustus een radiosignaal van de zon opvingen dat maar bleef komen.
Normaal duren zulke uitbarstingen een paar uur of hooguit een paar dagen. Dit signaal hield het 19 dagen vol. Vier keer langer dan ooit gemeten. Wetenschappers keken ervan op.
Elektronen in een magnetische val
Het ging om een type IV-radio-uitbarsting. Die ontstaat als energierijke elektronen vast komen te zitten in het magnetische web van de zon. Ze schieten heen en weer en zenden daarbij radiogolven uit.
Die golven zelf bereiken ons niet, maar ze wijzen wel op iets groters. Dezelfde magnetische krachten kunnen ook coronale massa-ejecties veroorzaken: wolken van deeltjes die met enorme snelheid de ruimte in schieten. Zo’n wolk kan satellieten en elektriciteitsnetten beschadigen.
Meerdere kijkhoeken tegelijk
Om te begrijpen wat er gebeurde, werkten vier ruimtemissies samen: Parker Solar Probe, Wind, Solar Orbiter en STEREO. Omdat de zon draait, kwam de bron van de uitbarsting steeds in beeld bij een ander toestel. Zo ontstond een soort film van negentien dagen.
Met de data van STEREO vonden de onderzoekers de oorsprong: een reusachtige magnetische structuur in de buitenste atmosfeer van de zon, een zogenaamde helmet streamer.
Drie uitbarstingen hielden het signaal in leven
Toch bleef de grote vraag: waarom hield het signaal zo lang aan? De wetenschappers vermoeden dat drie afzonderlijke coronale massa-ejecties uit hetzelfde gebied kwamen. Elke nieuwe ejectie gaf de radio-uitbarsting weer een boost.
Betere voorspellingen
De resultaten verschenen in Astrophysical Journal Letters. Ze helpen om beter te begrijpen wanneer de zon gevaarlijke ruimteweer kan veroorzaken. Satellieten, GPS en stroomnetten zijn kwetsbaar voor zulke verstoringen. Een goede waarschuwing kan dus veel schade voorkomen.
De zon blijft verrassen
Dat een radiosignaal bijna vier keer langer aanhield dan ooit, toont aan hoe weinig we nog van onze ster weten. De zon lijkt vertrouwd, maar blijft ons verrassen. En elke verrassing leert ons iets nieuws over de krachten die ons zonnestelsel beheersen.