Arkeolojinin en büyük çözülmemiş bilmecelerinden birine yeni bir parça eklendi. İskoçya'dan Stonehenge'e 6 tonluk bir taş nasıl geldi? Cevap belki buzul çağında, belki kayıp bir antik kıtada, belki de kutsal kayalarını bırakmak istemeyen inatçı Neolitik insanlarda gizli.

Bilim insanları British Columbia sularında iki yeni deniz örümceği türü keşfetti ve inanın, doğa bu sefer gerçekten sınırları zorlamış. Biri tüylü bacaklara ve kırmızı gözlere sahip — her korku filmi yaratığı kıskanır bu görüntüye. Öbürü ise adeta parazitler için yürüyen bir apartman gibi. Hangisinin rüyalarımı daha çok mahvedeceğini gerçekten bilemiyorum.

Düşün, özenle hazırlanmış bir tomar kâğıdı ateşe atıyorsun. Kül oluyor. Ve bu yok oluşu, antik dünyanın sırlarını açmak için kullanıyorsun. İşte araştırmacılar tam da bunu yaptı ve 2.000 yıllık bir gizemi çözdü. Buldukları şey, kayıp edebiyata bakış açımızı kökten değiştirebilir.

Bilim insanları mantarların Mars'ta yiyecek yetiştirmenin anahtarı olabileceğini keşfediyor. Bu minicik organizmalar, gelecekteki Mars kolonicilerinin en büyük sorunlarından birini çözebilir: besin yönünden fakir, elverişsiz topraklarda tarım nasıl yapılır?

Araştırmacılar, kan kanseri tedavilerini hem daha etkili hem de daha güvenli hale getirebilecek yeni bir CRISPR gen düzenleme yöntemi geliştirdi. Sağlıklı vericilerden alınan hücrelerdeki belirli bir proteinin çıkarılması sayesinde, doktorlar artık kanser hücrelerini hedef alırken bağışıklık sisteminin geri kalanına zarar vermeden tedavi uygulayabilecek.

Bir gölgenin bir anda yüz gibi görünüverdiğini, sonra bir bakmışsınız her şey yerli yerine oturmuş. Bu görsel yanılsamayı hepimiz yaşamışızdır. Araştırmacılar beynimizin bunu nasıl başardığını çözmüş.

Uzak bir ölü yıldızın çevresinde, bildiklerimizle asla açıklanamayacak bir şey bulundu. Uzayda sakin sakin dolaşan bir beyaz cüce, nasıl olduğu anlaşılamayan güçlü bir şok dalgası üretiyor. Sürpriz: İşin içinde manyetizma, gizemler ve belki de bir "gizem motoru" var.

CERN, dünyanın en güçlü parçacık çarpıştırıcısının parçalarını sökmeye resmen başladı. Buraya yüzde 40 daha güçlü mıknatıslar kurulacak. Bu sıradan bir bakım işi değil — fizik için yeni bir çağın başlangıcı.

Bilim insanları, otizmle yakından bağlantılı genetik bir hastalığın sandığımızdan çok daha yaygın olabileceğini keşfetti. Yeni araştırma, bu durumun eski tahminlerin on katına kadar sık görülebileceğini ortaya koyuyor. Üstelik birçok aile, bugüne dek doğru teşhis bile alamamış olabilir.

Bilim insanları Pasifik Kuzeybatısı'nın altında bir tektonik plakanın aktif olarak parçalandığını ilk kez net bir şekilde görüntüledi. Bu, dalma batma zonlarının nasıl sona erdiğine dair bildiklerimizi baştan aşağı değiştirecek bir keşif. Yeryüzü, tek bir yıkıcı çöküş yerine, parça parça dağılmış gibi görünüyor — binlerce yıldır devam eden, ağır çekimde gerçekleşen jeolojik bir yıkım sanki.

Kuantum bilgisayar kurmanın gerçekten işe yarar bir yolunu bulabileceğimizi düşündüğümüz her şeyi unutun. Araştırmacılar, Abelyen olmayan anyonlar (non-Abelian anyons) adı verilen egzotik parçacıkların, kuantum hesaplamanın en pahalı ve can sıkıcı darboğazlarından birini aşmamızı sağlayabileceğini keşfetmiş. Ve işin ilginç yanı şu: bu parçacıkların kendi kuralları olan "küçük evrenler" yarattıkları söyleniyor.

Düşün, hiç tanışmamış iki müzisyen var. Farklı odalarda duruyorlar ama bir şekilde hiç konuşmadan aynı ritmi çalmaya başlıyorlar. İşte fizikçiler de tam olarak bunu gözlemledi — zaman kristallerinde. Üstelik bu senkronizasyonun gerçekleştiği mesafe, tahmin edebileceğinizden çok daha şaşırtıcı.

Çin'deki araştırmacılar ilginç bir keşfe imza attı: Özel bir manyetik bakteri türü, solucanların ömrünü yüzde 43'ten fazla uzatabiliyor. Bunun sırrıysa yaşlanmayla bağlantılı belirli bir hücre ölümü mekanizmasını bloke etmek gibi görünüyor. Peki bu tuhaf bulgu, bir gün insanların daha uzun ve sağlıklı yaşamasına kapı açabilir mi?

Karadağ'ın dağlık bölgelerinde çalışan bilim insanları, ilginç iki yeni salyangoz türü buldu. Bu salyangozların kabuklarında, kendilerini içeri çektiklerinde otomatik olarak kapanan kapılar var. Bir de kötü haber: bölgede planlanan baraj inşa edilirse, bu küçük canlılar evlerini sonsuza dek kaybedebilir.

Türkiye'nin dağlık bölgelerinde, arkeologlar antik taş sütunların üzerindeki gizemli oymalarla boğuşuyor. Bu kabartmaların şekli değişik geliyor: sanki el çantası gibi görünüyorlar. Bazı araştırmacılar bu görüntülerin aslında dünyanın bilinen en eski mimari taslakları olabileceğini düşünüyor. Yani insanların binlerce yıl önce binaları bu kadar detaylı planlayabildiğini gösteriyorlar.

Arabanızın kaputunda, "korunuyor" olmasına rağmen sinsice yayılan pası fark etmişsinizdir. İşte bu işin arkasında beklemediğiniz bir suçlu var. Max Planck Enstitüsü araştırmacıları, "kayma elektrifikasyonu" adı verilen bir olgunun boyayı bir damla yağmura bile dayanamaz hale getirdiğini keşfetmiş.

Onlarca yıldır dinozor meraklılarının hayalini kurduğu şey sonunda gerçekleşti: Kuzey Dakota'da, yetişkin bir Tyrannosaurus rex'e ait ilk bilinen ayak izi zinciri bulundu. Bu keşif, devasa yırtıcıların dünyada nasıl hareket ettiğine dair bilgilerimizi baştan yazıyor.

Montana Devlet Üniversitesi'nden araştırmacılar, biyolojik olarak imkansız kabul edilen bir şeyi keşfetti: Hücrelerin normal sistemleri çöndüğünde bile esansiyel bir amino asit üretmesini sağlayan gizli bir hayatta kalma mekanizması. Dokuz yıl süren çalışmaların ardından şimdi bu yedek sistemin kanser hücrelerinin tedaviye karşı direnç geliştirmesinde rol oynayıp oynamadığını inceliyorlar.

Uranüs'ün etrafında dönen küçük bir uydu olan Ariel'in, buzlu yüzeyinin altında devasa bir okyanus gizlemiş olabileceğine dair yeni kanıtlar var. Bu okyanusun derinliği 160 kilometreyi bulabilirdi - yani tüm Pasifik Okyanusu'ndan yaklaşık kırk kat daha derin.

İklim bilimcilerin bir süredir endişeyle izlediği şey yeni araştırmalarla kesinleşti: Atlantik'teki büyük okyanus akıntıları zayıflıyor. Bu akıntılar, sıcaklıkların ve hava koşullarının düzenlenmesinde kritik bir rol üstleniyor. Araştırmacılar bu zayıflamayı geçici bir dalgalanma olarak değil, uzun vadeli ve sonuçları çok geniş çaplı olabilecek kalıcı bir değişim olarak değerlendiriyor.