Scientists have found a chemical that essentially turns one of termites' most vital life processes into their own undoing. The compound wipes out nearly an entire colony while staying completely harmless to humans and other mammals. And here's the really clever part: just a few exposed termites carry enough of the chemical back to wipe out their entire hidden colony.

Wie aan de Zwarte Dood denkt, beeldt zich meestal één allesverwoestende golf in. Voorbij is voorbij. Maar nieuw DNA-onderzoek vertelt een ander verhaal. De horror hield maar aan — vier eeuwen lang sloeg de pest keer op keer toe, in golf na golf. Elke uitbraak herschreef de stad, de economie, de maatschappij zelf.

Een natuurkundige bracht tien jaar jacht op één van de meest ongrijpbare getallen in de wetenschap. Uiteindelijk lag het antwoord in een verzegelde envelop. Zijn zenuwslopende wachttijd onthult waarom het meten van de zwaartekracht wetenschappers al meer dan twee eeuwen dwarszit.

De langnek-reus die we kennen van musea en onze jeugdboeken over dinosaurussen blijkt toch niet alleen in Noord-Amerika te hebben geleefd. Wetenschappers hebben het eerste bewijs gevonden dat de Diplodocus ook door Europa zwierf. Een bijzondere fossielenvondst in Spanje zet alles op zijn kop wat paleontologen dachten te weten over het leefgebied van deze kolossale beesten.

Terwijl de wereld met één oog let op bekende dreigingen zoals COVID en het griepseizoen, is in Centraal-Afrika stilletjes een gevaarlijk virus aan een comeback bezig. En het blijkt dat we er minder goed op voorbereid zijn dan we dachten.

Stel je voor: een kalender zo perfect georganiseerd dat elke feestdag jaar na jaar op dezelfde dag van de week valt. Nu moet je je voorstellen dat die perfectie het systeem langzaam ten gronde richtte. Dat is de fascinerende paradox in het hart van een nieuw onderzoek naar de Dode Zee-rollen en de mysterieuze 364-dagenkalender van de Qumran-sekte.

Mars heeft twee piepkleine manen, en wetenschappers twisten al decennialang of het ingevangen asteroïden zijn of brokstukken van oude inslagen. Nu onderzoeken onderzoekers een kolossale krater op Phobos om die discussie eindelijk te beslechten — en wat ze ontdekken is ronduit verbijsterend.

Een grillige wiskundige vorm die viral ging door het oplossen van een beroemd betegelingsprobleem, verrast wetenschappers nu opnieuw—maar deze keer in een natuurkundelab. Toen onderzoekers lasers afketsten op minuscuul kleine structuren die gebaseerd waren op de Smith-hoed, gebeurde er iets vreemds met het licht. Het begon te draaien op manieren die een verborgen verband onthullen tussen geometrie en optisch gedrag.

Wetenschappers hebben eindelijk een raadsel opgelost dat al decennia speelde rond een geheimzinnige marker op menselijke bloedcellen. En het antwoord blijkt een stuk bijzonderder dan iemand had verwacht. Deze doorbraak is niet zomaar leuke wetenschap – hij kan letterlijk levens redden voor een kleine groep patiënten die vreselijk hard beter gematchte bloedtransfusies nodig hebben.

Als je denkt aan poolijs dat over de oceaan drijft, zou je waarschijnlijk aannemen dat de wind de lakens uitdeelt. Maar onderzoekers hebben nu iets fascinerends ontdekt: het ijs luistert niet altijd naar de wind zoals we zouden verwachten. Blijkbaar zit het geheim in iets veel herkenbaars — al die brokken ijs die tegen elkaar botsen.

Wetenschappers hebben ontdekt hoe een piepklein eencellig organisme razendsnel kan inkrimpen tot een kwart van zijn formaat — honderden keren sneller dan jij kunt knipperen. De truc zit in een slimme eiwitstructuur die werkt als een visnet. En wie weet kan dit ooit leiden tot snellere kunstmatige spieren.

Diep in het westelijke Amazonegebied hebben onderzoekers een piepklein kikkertje ontdekt dat zich gewoon in het zicht had verstopt. Dit kleine amfibie lijkt sprekend op zijn neven en nichten, maar zijn DNA en kenmerkende gekwaak vertellen een heel ander verhaal. De ontdekking is een reminder dat we nog lang niet alles weten over de biodiversiteit op aarde.

Moleculair bioloog Bill Andrews jaagt al meer dan zestig jaar achter de droom van zijn vader aan: ouderdom genezen. Nu hij 74 is, zegt hij dichter dan ooit bij een anti-verouderingspil te zijn die binnen tien jaar op de markt zou kunnen komen. Maar is dit echte wetenschap of klinkt het te mooi om waar te zijn? Laten we kijken.

Een biofysicus komt met een knaller — misschien is intelligentie wel een fundamenteel onderdeel van de werkelijkheid zelf, net zoals zwaartekracht of elektromagnetisme. En hier wordt het pas echt interessant: hij denkt dat AI misschien vormen van denken kan verkennen die onze menselijke hersenen gewoonweg niet kunnen bereiken. Maar voordat we te enthousiast — of nerveus — worden, zit er een addertje onder het gras.

Al decennialang lag er een raadselachtig fossiel in een museumcollectie, tot het nu ineens iets verbazends onthulde over de oorsprong van dinosauriërs. En het begon allemaal met het vermoeden van een promovendus — een vermoeden waar toen niemand in geloofde.

NASA's maanruimteschip heeft een splinternieuwe inslagkrater ontdekt die je adem beneemt. Met een doorsnee van 222 meter en diep genoeg om drie schoolbussen op elkaar te stapelen, is dit de grootste krater die ooit is waargenomen tijdens het ontstaan ervan in ons zonnestelsel. En het gekke? Wetenschappers hebben hem bijna helemaal gemist.

Wat gebeurt er als rockmuziek en wetenschap botsen? Nou, dit. Onderzoekers hebben een pas ontdekte slangensoort vernoemd naar Slash van Guns N' Roses. Maar dit is geen stomme celebrity-truc om aandacht te trekken. Achter deze naam schuilt een jonge herpetoloog die zich liet inspireren door Slash zelf. En tegelijkertijd herinnert het ons eraan hoeveel we eigenlijk nog niet weten over de natuur.

In 1988 prikte een Russische wetenschapper zich per ongeluk met een spuit vol Marburg-virus. Wat volgde was een nachtmerie van twee weken, die eindigde in zijn dood. Maar niet voordat het virus in zijn lichaam was gemuteerd tot iets veel enger. Decennia later staat dat geëvolueerde virus nog steeds te wachten in een Russisch laboratorium.

Italië ligt in één van de meest aardbevingsgevoelige gebieden van Europa. Nu hebben geologen ontdekt waarom – en het antwoord is gekker dan wie had verwacht. Nieuw onderzoek laat zien dat de Apennijnen niet alleen worden samengeperst door botsende aardplaten. Ze worden ook daadwerkelijk van binnenuit uit elkaar getrokken. De diepere lagen van de aardkorst schilferen weg, alsof de rits van je jas langzaam open gaat.

Wetenschappers hebben een enorme oceaanstroom ontdekt die al duizenden jaren stilzwijgend ons weer en onze voedselvoorziening regelt — en die nu verontrustend snel verzwakt. Nieuw onderzoek wijst erop dat dit binnen enkele decennia kan leiden tot flinke oogstdalingen en flinke prijsstijgingen voor voedsel.