Wetenschappers hebben na vijftien jaar eindelijk ontdekt hoe een bacterie die in de darmen van veel mensen leeft, dikkedarmkanker kan veroorzaken. Die ontdekking kan nieuwe wegen openen om de ziekte te voorkomen.

Wetenschappers zijn op iets duizelingwekkends gestuit in materialen die dunner zijn dan een vel papier — een wereldje waar licht en magnetisme weigeren zich aan de oude regels te houden en in plaats daarvan samenwerken op manieren die onze manier van computerbouwen en quantummachines totaal op hun kop kunnen zetten.

Wetenschappers hebben vier witte dwergsterren ontdekt die zich recht onder onze neus verborgen hielden. Ze waren verscholen achter veel lichtere buursterren. Eén van deze bescheiden kosmischeatypes had bijna dertig jaar nodig om zich te openbaren. En experts verwachten dat er nog veel meer van zulke sterren in onze buurt ronddolen.

Wetenschappers hebben ontdekt dat prucalopride, een medicijn tegen chronische obstipatie, mogelijk ook kan helpen om de mentale mist op te ruimen die mensen blijft achtervolgen nadat hun depressie is opgeklaard. De bevindingen zijn voorlopig maar absoluut fascinerend — en ze kunnen deuren openen waarvan we niet eens wisten dat ze bestonden in de behandeling van mentale gezondheid. --- Stel je dit even met me voor. Je hebt een depressie gehad. Misschien ben je er inmiddels overheen, of misschien ben je nog bezig om eruit te klimmen. Maar hier is het ding waar niemand echt over praat: zelfs wanneer de duisternis optrekt, zelfs wanneer je 's ochtends wakker wordt en eigenlijk zin hebt om de dag tegemoet te treden, voelt er nog steeds iets... raar. Je hersenen voelen aan alsof ze in watten zijn gewikkeld. Je loopt een kamer in en vergeet waarom. Je verliest je gedachtegang halverwege een zin. Je leest dezelfde alinea drie keer en het wil maar niet blijven hangen. Dat is hersenmist, vrienden. En blijkbaar zou een medicijn tegen obstipatie daar best eens bij kunnen helpen. Vreemd, hè? ## Dus wat hebben deze onderzoekers precies gevonden? Een team van de University of Birmingham en Oxford publiceerde onlangs bevindingen in Psychological Medicine waar ik even goed voor moest gaan zitten. Ze gaven vijftig volwassenen met een voorgeschiedenis van depressie — mensen van wie de stemming minstens zes maanden stabiel was — ongeveer een week lang prucalopride, een veelgebruikt receptlaxerend middel. En hier wordt het interessant. Deze mensen gebruikten geen andere depressiemedicatie tijdens de studie. Ze namen alleen het obstipatiemedicijn of een placebo en doorliepen vervolgens cognitieve tests die geheugen, concentratie en uitvoerende functies maten. De groep die prucalopride kreeg, presteerde merkbaar beter. Ze waren sneller én nauwkeuriger. Niet direct levensveranderend in deze kleine studie, maar de verschillen waren statistisch significant. ## Maar waarom zou een obstipatiemedicijn werken in de hersenen? Goede vraag, en hier wordt de wetenschap pas echt interessant. Prucalopride werkt door iets te activeren dat de 5-HT4-serotoninereceptor wordt genoemd. Waar het om gaat bij serotonine-receptoren: ze zijn niet alleen in je hersenen te vinden. Een heleboel ervan zitten ook in je darmen — en dat verklaart waarom sommige antidepressiva je spijsvertering op minder prettige manieren beïnvloeden. De 5-HT4-receptor lijkt specifiek een rol te spelen in cognitief functioneren. Hij is betrokken bij geheugen en leren. En hier wordt het pas echt fascinerend: deze receptor bestaat zowel in je darmen als in je hersenen. Dus wanneer prucalopride hem activeert, zou het best eens kunnen zijn dat het in beide locaties tegelijkertijd iets nuttigs doet. De onderzoekers beweren niet dat het medicijn via je darmen werkt om je hersenen te herstellen. Dat zou vreemd zijn. Maar het feit dat één medicijn veilig kan interageren met receptoren op beide plekken — en dat dit lijkt te leiden tot meer mentale helderheid — is best bijzonder. ## Wat dit zou kunnen betekenen voor de behandeling van mentale gezondheid Laat me duidelijk zijn: dit is vroeg onderzoek. Vijftig mensen is een pilotstudie, geen stapel bewijs om zomaar recepten voor uit te schrijven. Maar de implicaties zijn veelbelovend. Op dit moment, als je een depressie hebt met aanhoudende cognitieve symptomen — hersenmist, geheugenproblemen, moeite met concentreren — zijn je behandelopties beperkt. Standaard antidepressiva pakken deze problemen vaak niet direct aan. Sommige mensen leven er gewoon mee. Ze compenseren. Ze leggen het uit. Ze vragen zich af of dit nu gewoon wie ze zijn. Als onderzoekers deze bevindingen kunnen bevestigen in grotere studies, kijken we mogelijk naar een geheel nieuwe klasse van behandelingen. En omdat prucalopride al FDA-goedgekeurd is en een redelijk veiligheidsprofiel heeft, zou de weg van onderzoek naar praktische toepassing korter kunnen zijn dan wanneer je helemaal vanaf nul zou beginnen. Dr. Angharad de Cates, de hoofdonderzoeker, verwoordde het goed: cognitieve problemen zijn "een belangrijk en vaak over het hoofd gezien kenmerk van depressie." Ze heeft gelijk. We zijn zo goed geworden in het meten en behandelen van een sombere stemming, maar die mentale mist? Die wordt soms gewoon de achtergrondruis van herstel. ## Enkele kanttekeningen Omdat ik een verantwoordelijke blogger ben Voordat je te enthousiast wordt, moeten we een paar dingen onder ogen zien: Ten eerste was de studie klein. Echt klein. Ten tweede gebruikten de deelnemers het medicijn slechts ongeveer een week. We weten niet of effecten zouden aanhouden of na verloop van tijd zouden afnemen. Ten derde vond dit onderzoek plaats bij mensen van wie de depressie al in remissie was — wat betekent dat we niet weten of het zou helpen bij mensen die momenteel in een depressieve episode zitten. En ja, sommige deelnemers hadden waarschijnlijk wat vaker dan normaal een tripje naar het toilet nodig, hoewel de onderzoekers geen ernstige darmklachten noteden gedurende de korte studieperiode. ## Het Grotere Plaatje Hier is wat me is bijgebleven na het lezen over dit onderzoek: de behandeling van mentale gezondheid evolueert op manieren die we ons tien jaar geleden niet hadden kunnen voorstellen. Het concept van het "hergebruiken" van medicijnen — medicijnen die voor één aandoening zijn ontwikkeld en waarvan blijkt dat ze ook bij iets totaal anders helpen — is niet nieuw. Maar de specificiteit van dit onderzoek, gericht op een specifieke serotonine-receptor die zowel in de darmen als in de hersenen voorkomt, voelt aan als een teken dat we eindelijk verfijnd bezig zijn te begrijpen hoe deze dingen werken. Depressie is niet één ding met één behandeling. Het is een constellatie van symptomen die verschillende mensen op verschillende manieren treft. Voor sommigen is de duisternis het hoofdpprobleem. Voor anderen is het de mist die maar niet optrekt. Misschien hebben we binnenkort wel tools voor alles. Voorlopig houd ik deze onderzoekswereld goed in de gaten. Want eerlijk? Alles wat mensen zou kunnen helpen om weer helder te denken — zonder de worsteling, zonder het compenseren, zonder je af te vragen of die wazigheid nu gewoon je nieuwe normaal is — verdient aandacht. Dit onderzoek werd gepubliceerd in Psychological Medicine. Je kunt de oorspronkelijke bron hier lezen: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/07/260712011751.htm

Wanneer sterrenkundigen de James Webb Space Telescope richten op een rotsplaneet die maar 41 lichtjaar van ons vandaan ligt, verwachten ze meestal weinig spectaculairs. Rotswerelden zoals Mercurius of de Maan hebben nauwelijks een atmosfeer, dus dat is wat ze zoeken. Maar wat ze aantroffen, gooide al hun voorspellingen volledig overhoop — en het zou weleens kunnen veranderen hoe we naar planeten buiten ons zonnestelsel kijken.

In 1897 vertrokken drie Zweedse avonturiers met een zelfgemaakte ballon richting de Noordpool — en hun droom veranderde in een nachtmerrie die 33 jaar zou duren, vastgevroren in ijs.

Wetenschappers hebben iets opmerkelijks ontdekt: suikerhoudende kauwgom kauwen na het eten van nitraatrijke groenten zoals bietjes zou weleens je bloeddruk kunnen verlagen. Maar voordat je nu naar de snoepafdeling rent, laat me je uitleggen wat ze precies hebben ontdekt en waarom dit meer een fascinerend wetenschappelijk moment is dan een quickfix voor je gezondheid.

NASA heeft zomaar even 41 ruimtetechnologieën geselecteerd van Amerikaanse bedrijven. Technologieën die alles kunnen veranderen aan hoe we de Maan en Mars verkennen. En het mooiste? Dit zijn geen sciencefictiondromen — het zijn echte werkende prototypes die binnen een paar jaar gelanceerd kunnen worden.

Dus hier is iets dat me deze week echt enthousiast maakte: NASA kondigde aan dat ze gaan samenwerken met 37 Amerikaanse bedrijven om 41 verschillende ruimtetechnologieën te ontwikkelen. En nee, dit is niet zo'n vage "misschien ooit" aankondiging — dit zijn concrete projecten gericht op het oplossen van echte problemen waar we mee te maken krijgen wanneer mensen uiteindelijk hun intrek nemen op de Maan en Mars.

Laat me uitleggen waarom dit belangrijk is en welke technologieën mijn aandacht hebben getrokken.

De slimme aanpak van NASA

Laten we het eerst hebben over hoe NASA dit aanpakt. In plaats van simpelweg geld naar bedrijven te gooien en te hopen op het beste, hebben ze wat ze een "Announcement of Collaboration Opportunity" (ACO) noemen. Kort gezegd: NASA biedt bedrijven toegang tot hun faciliteiten, experts, software en technische kennis. Daar tegenover staat dat bedrijven zelf investeren om technologieën te ontwikkelen die kunnen dienen voor zowel overheidsmissies ALS commerciële klanten.

Denk daar even over na. Dit gaat niet alleen over ruimteverkenning — het gaat over het opbouwen van een daadwerkelijke ruimte-economie. Dezelfde technologie die astronauten helpt om lunar nights te overleven, kan uiteindelijk commerciële satellieten aandrijven of nieuwe ruimtebedrijven mogelijk maken die we nog niet eens hebben bedacht.

Sinds 2015 heeft dit programma meer dan 110 projecten ondersteund, met ongeveer 30 miljoen dollar aan NASA-bijdragen en nog eens 32 miljoen dollar aan private investeringen. Dat is een vrij mooi rendement op een partnerschap, vind je niet?

Nu wordt het leuk: de technologieën zelf.

Stroom tijdens de lunaire nacht

Hier is een probleem waar de meeste mensen niet bij stilstaan: op de Maan zijn er gebieden die "permanent beschaduwde gebieden" heten, waar nooit zonlicht komt. Ooit. Deze gebieden kunnen weken of zelfs maanden donker blijven. Dus hoe houd je astronauten en apparatuur in leven tijdens deze langdurige donkere periodes?

Precies daaraan werkt Lockheed Martin. Ze ontwikkelen een compact, modulair energiesysteem dat specifiek is ontworpen voor deze uitdagende omstandigheden. Maar ze zijn niet gestopt bij stroom — ze werken ook aan draadloze stroomoverdracht met fiberlasers en geavanceerde warmteafvoersystemen.

Stel je voor: stroom bundelen naar apparatuur in donkere kraters zonder kabels te hoeven leggen. Dat is technologie die niet alleen NASA helpt — het kan revolutionair zijn voor hoe we denken over stroomverdeling in de ruimte.

Het probleem waar niemand over praat: maanstof

Kunnen we het eventjes over maanstof hebben? Want het is een stuk enger dan de meeste mensen zich realiseren. Het stof op de Maan (regoliet genoemd) is ongelooflijk schurend — het zijn basically microscopische glasdeeltjes die apparatuur kunnen vernietigen, mechanismen kunnen verstoppen en gezondheidsrisico's vormen voor astronauten.

Een klein bedrijf, Moonprint Solutions, ontwikkelt flexibele beschermende hoezen die je om apparatuur zoals roverwagens, robotische gewrichten en slangen kunt wikkelen om ze te beschermen tegen dit destructieve stof.

Wat ik geweldig vind aan deze oplossing is dat het praktisch en bijna onglamoureus is — maar absoluut essentieel voor langetermijnoperaties. Je kunt de Maan niet koloniseren als je apparatuur na een paar weken kapotgaat door stofschade.

Ruimte schoonmaken en onderhouden makkelijker maken

Iets dat mijn hersenen blies: Kall Morris Inc. ontwikkelt een systeem genaamd Asteria waarmee ruimtevaartuigen zich kunnen vastmaken aan andere objecten zonder speciale bevestigingshardware. Het gebruikt een "niet-destructieve, gecontroleerde loslaten lijm" — basically een ruimtewaardige plakbrief die je kunt bevestigen en verwijderen zonder iets te beschadigen.

Deze technologie kan helpen met satelliete bescherming, het verlengen van missielevensduur, verbeteren van objecttracking en zelfs toekomstige ruimteopruimoperaties. Gegeven al het junk dat rond de aarde zweeft, is dit misschien wel een van de meest praktische technologieën op deze lijst.

Het grotere plaatje

Wat me het meest raakt aan deze aankondiging is niet één enkele technologie — het is de filosofie erachter. NASA probeert niet meer alles zelf te doen. Ze creëren partnerschappen waar iedereen van profiteert.

Naarmate deze technologieën rijpen, zullen ze de hele commerciële ruimtesector versterken door kosten te verlagen, nieuwe markten te openen en mogelijkheden te introduceren waar we nog niet eens over nagedacht hebben. Dezelfde innovaties die astronauten veilig houden op Mars kunnen uiteindelijk ruimte toegankelijk maken voor meer mensen en bedrijven dan ooit tevoren.

We leven in een spannende transitie in ruimteverkenning, waar overheidsmissies en commerciële innovatie steeds meer hand in hand werken. En als deze 41 technologieën succesvol blijken, dan zou de volgende grote sprong voor de mensheid wel eens eerder kunnen komen dan we denken.

Welke technologie vind jij het meest interessant? Ik hoor graag je gedachten — laat ze achter in de reacties!

Bron: ScienceDaily, juli 2025

Het CDC onderzoekt een raadselachtige uitbraak van cyclosporiasis. Inmiddels zijn meer dan 400 mensen ziek geraakt in het midden van de Verenigde Staten, maar wat er precies achter deze uitbraak zit, is nog altijd onduidelijk. Hier is wat je moet weten over deze misselijkmakende situatie — en dan bedoel ik dat letterlijk.

Toen de Mount St. Helens in 1980 uitbarstte, zag het landschap eruit alsof het van Mars kwam – niet van Washington. Maar ondergronds waren piepkleine tunnelbouwers druk bezig om het gebied te herstellen. En wat een verbazingwekkend verhaal is dat.

De Perseverance rover van NASA heeft iets bijzonders voor elkaar gekregen. De wagen heeft officieel de afstand van een marathon op Mars afgelegd. En het kostte hem slechts zo'n vijf jaar. Ter vergelijking: de vorige recordhouder had meer dan een decennium nodig voor dezelfde afstand. Dat is nog eens efficiënt!