Onderzoekers ontdekten dat een grote klimaatemissiedatabase, opgericht door Al Gore, de CO2-uitstoot van stadsvoertuigen flink onderschat – soms met meer dan 90 procent. De bevindingen roepen belangrijke vragen op over de betrouwbaarheid van de AI-hulpmiddelen die we gebruiken om klimaatverandering te volgen.
Wist je dat veel mensen tijdens intieme momenten bijna mystieke ervaringen beschrijven? Je hersenen gaan tijdens seks helemaal los – en onderzoekers zeggen dat je deze natuurlijke veranderde bewustzijnstoestanden mogelijk kunt versterken.
Californië heeft twee beruchte breuklijnen. En het slechte nieuws? Onderzoekers hebben ontdekt dat de spanning op die lijnen een niveau heeft bereikt dat we de afgelopen duizend jaar niet hebben gezien. Nog verontrustender: de wetenschappers hebben een cruciaal knooppunt gevonden dat als een poort werkt. En die staat wagenwijd open.
Nieuw onderzoek heeft een bom laten vallen over de geschiedenis van de pest — en eerlijk gezegd is het best eng. Wetenschappers ontdekten dat deze dodelijke ziekte al meer dan 5.000 jaar geleden mensen uitroeide, ver voordat steden, landbouw of zelfs die beruchte middeleeuwse ratten op het toneel verschenen.
Jarenlang sleurde ik met een log, brullend apparaat. Tot ik een klein, stil wondertje ontdekte. Het ruimt dagelijkse rommel op zonder alle drukte. En eerlijk? Mijn schoonmaakroutine is sindsdien nooit meer hetzelfde.
In 1999 ontdekte een paleontoloog een bijzonder fossiel in Nieuw-Zeeland: een gemummificeerde vis. Jarenlang bleef de vondst echter in de vergetelheid raken. Pas toen zijn zoon aan dezelfde universiteit ging studeren, kwam de draad weer boven water. De oude rover kreeg eindelijk een officiële naam en heeft nu ons beeld van prehistorisch zeeleven flink op zijn kop gezet.
Bijna een eeuw lang schoven gigantische rotsblokken over de vloer van Death Valley, zonder dat iemand ze duwde of trok. Ze lieten lange sporen achter zich achter, alsof het een geologisch spookverhaal was. Wetenschappers snapten er niets van. Maar nu weten we eindelijk wat er aan de hand was — en eerlijk? De natuur is een stuk cooler dan we ooit hadden bedacht.
Stel je voor: je wandelt rustig door wat eruitziet als een gewoon dal in Nederland, zonder te beseffen dat er drieduizend jaar menselijke geschiedenis letterlijk onder je voeten ligt. Precies dát overkwam archeologen toen ze gingen graven voor een gewoon natuurproject — en wat ze ontdekten deed hen versteld staan.
In oktober 1871 raasde een verwoestende bosbrand door Wisconsin. Meer mensen kwamen om het leven dan bij welke andere brand in de Amerikaanse geschiedenis — en toch kent vrijwel niemand deze ramp. In dezelfde week woedde ook een brand in Chicago, die alle krantenkoppen zou halen. De duizenden doden in de noordelijke wouden raakten grotendeels in de vergetelheid.
Een grootschalig nieuw onderzoek volgde meer dan 110.000 mensen bijna tien jaar lang. De resultaten zijn onthutsend: acht veelgebruikte conserveermiddelen in onze dagelijkse voeding blijken sterk gelinkt aan een hoger risico op hoge bloeddruk en hartzieften. Misschien wordt het tijd om even goed te kijken wat er werkelijk in je winkelmandje belandt.
Wetenschappers van de Mayo Clinic hebben per toeval een verborgen back-upsysteem in de nieren ontdekt. Dit systeem helpt bij het reguleren van de waterbalans en werkt volledig los van wat we tot nu toe als het enige mechanisme zagen. De ontdekking kwam uit een onverwachte hoek: een 80 jaar oud jichtmedicijn dat helemaal niet had mogen werken. En het zou weleens de behandeling kunnen veranderen van een verwoestende nierziekte die miljoenen mensen treft.
Sommige bijen hebben een geheim toevluchtsoord tegen de hitte — maar lang niet allemaal. Nieuw onderzoek toont aan dat waar een bij haar nest bouwt, bepalend kan zijn voor haar overleving in een opwarmende wereld. En eerlijk? Dit heeft mijn beeld van deze kleine, drukke bestuivers volledig op zijn kop gezet.
Twee van de grootste theorieën in de natuurkunde kunnen niet samen opschieten — maar een boeiend nieuw idee suggereert dat het universum zelf misschien wel alle gebeurtenissen bijhoudt, en dat dat geheugen de sleutel kan zijn tot het begrijpen van het mysterieuze donkere spul waar 95 procent van de werkelijkheid uit bestaat.
Het universum heeft een geheugenprobleem. Nee, ik heb het niet over je sleutels kwijtraken — ik bedoel dat de natuurkunde worstelt met een diepe tegenstrijdigheid die wetenschappers al decennia bezighoudt.
Zo zit het: Einsteins algemene relativiteitstheorie (die zwaartekracht en hoe het heelal op grote schaal werkt verklaart) en de quantummechanica (die de kleine wereld van atomen en deeltjes bestuurt) zijn allebei ongelooflijk succesvolle theorieën. Het zijn als twee topspelers die geweldig zijn op hun eigen positie, maar absoluut niet samen kunnen werken in hetzelfde team.
Die spanning wordt vooral pijnlijk als we proberen zwarte gaten, donkere materie, donkere energie en hoe alles begon te begrijpen.
En hier is het ding — donkere materie en donkere energie? Dat zijn geen bijzaken. Die runnen de show. Donkere materie maakt ongeveer 27 procent van het universum uit, en donkere energie goed 68 procent. Alles wat we daadwerkelijk kunnen zien en aanraken — sterren, planeten, jij, ik, je ochtendkoffie — is minder dan 5 procent. Bestemoedigend, toch?
Dus hier wordt het interessant. Sommige onderzoekers stellen nu iets voor dat bijna filosofisch klinkt: wat als informatie zelf het meest fundamentele ding in de werkelijkheid is — fundamenteler dan materie, energie of zelfs ruimte en tijd?
Ze noemen dit raamwerk de Quantum Memory Matrix (QMM), en eerlijk gezegd — hoe meer ik erover lees, hoe meer het voelt alsof het universum ons iets dieps wil vertellen.
Het basisidee werkt zo: ruimtetijd is niet echt glad en doorlopend zoals we meestal voorstellen. In plaats daarvan bestaat het uit kleine, discrete cellen — een beetje zoals digitale afbeeldingen uit pixels bestaan, behalve dat dit pixels van de werkelijkheid zelf zijn.
En hier komt het mooie: elk van deze cellen kan informatie opslaan over alles wat erdoorheen gaat. Elk deeltje dat voorbij schiet, elke kracht die in dat gebied werkt, elke interactie — ze laten allemaal een quantum-"afdruk" achter in de lokale ruimtetijd.
Met andere woorden: het universum evolueert niet alleen. Het herinnert zich.
Denk daar even over na. Elke gebeurtenis, elke interactie, elk moment — het wordt allemaal opgenomen in de stof van de ruimte zelf. We leven binnen een kosmisch dagboek dat nooit vergeet.
Dit brengt ons bij een van de beroemdste problemen in de natuurkunde: het zwarte-gat-informatieparadox. Zwarte gaten zijn zo dicht dat niets eraan kan ontsnappen, zelfs licht niet. Volgens Einsteins relativiteitstheorie is alles wat in een zwart gat valt voor altijd verdwenen. Maar hier komt het: de quantummechanica zegt dat dat onmogelijk is. Informatie kan nooit echt vernietigd worden.
Jarenlang hebben natuurkundigen zich het haar uit het hoofd getrokken over deze tegenstrijdigheid.
QMM biedt een mogelijke uitweg: terwijl materie in een zwart gat valt, nemen de ruimtetijdcellen eromheen de afdruk op. Wanneer het zwarte gat uiteindelijk verdampt (een proces dat door de quantumfysica wordt voorspeld), is de informatie niet verloren — die is al geschreven in het geheugen van de ruimtetijd. Het universum heeft het bewijs bewaard.
Maar de onderzoekers stopten niet daar. Ze begonnen zich af te vragen: als ruimtetijd zich alles herinnert via de zwaartekracht, wat gebeurt er dan met de andere fundamentele krachten?
Het blijkt dat hetzelfde principe geldt. De sterke en zwakke kernkrachten die atomen bij elkaar houden laten ook sporen achter in de ruimtetijd. Zelfs elektromagnetisme — de kracht achter bliksem en magneten — verandert de geheugentoestand van ruimtetijdcellen.
Dit leidde hen naar een breder principe dat ze geometry-information duality noemen. Essentieel is dat de vorm van ruimtetijd niet alleen beïnvloed wordt door massa en energie (zoals Einstein ons leerde), maar ook door hoe quantuminformatie verdeeld is — vooral via verstrengeling, dat griezelige quantumfenomeen waarbij deeltjes verbonden kunnen zijn over enorme afstanden.
En hier wordt het echt gek.
De onderzoekers ontdekten dat klonters van deze quantumafdrukken zich exact zo gedragen als donkere materie. Ze clusteren onder invloed van zwaartekracht en verklaren waarom sterrenstelsels draaien op snelheden die niet kloppen als we alleen zichtbare materie meetellen. Geen exotische nieuwe deeltjes nodig — gewoon opgehoopte herinneringen aan alles wat ooit is gebeurd.
En donkere energie? Die mysterieuze kracht die de uitdijing van het universum versnelt? Wanneer ruimtetijdcellen verzadigd raken en geen nieuwe informatie meer kunnen opnemen, dragen ze bij aan een restenergie in de ruimtetijd.
En hier komt het verbazingwekkende deel: deze overgebleven energie heeft exact dezelfde wiskundige vorm als de kosmologische constante — de term die donkere energie in onze vergelijkingen vertegenwoordigt. De grootte komt zelfs overeen met wat sterrenkundigen hebben waargenomen.
Donkere materie en donkere energie zijn misschien wel twee kanten van dezelfde informatiemunt. Het zijn geen exotische stoffen — het is wat er gebeurt wanneer de werkelijkheid zichzelf herinnert.
En hier begon mijn hoofd echt te draaien.
Als ruimtetijd een eindig geheugen heeft, wat gebeurt er dan wanneer het volledig vol is?
Volgens hun nieuwste onderzoek (zojuist geaccepteerd voor publicatie) zou het antwoord een cyclisch universum kunnen zijn — eentje dat keer op keer geboren wordt en sterft. Elke cyclus van uitzetting en inkrimping voegt meer entropie toe (basically een maat voor wanorde) aan het kosmische kasboek.
Wanneer de geheugencapaciteit vol is, stort het universum niet ineen tot een singulariteit, maar "stuitert" het in een nieuwe uitzettingscyclus.
Ze schatten dat ons universum al drie of vier van deze cycli heeft doorlopen, met minder dan tien te gaan.
Zodra alle cycli voltooid zijn, komt het universum in een laatste fase van vertragende uitzetting — en geen stuiters meer.
Dit betekent dat de ware "informatieleeftijd" van onze kosmos ongeveer 62 miljard jaar is, niet de 13,8 miljard jaar waar we gewoonlijk over praten. We hebben in het midden van een veel langer verhaal geleefd.
Natuurlijk moet ik eerlijk tegen je zijn: dit is zeer theoretische kost. Veel van dit onderzoek wordt nog geprobeerd, en de ideeën zijn speculatief.
Maar er zit iets diep bevredigends in dit raamwerk. Het neemt twee ogenschijnlijk onverenigbare theorieën en verbindt ze door een derde concept — informatie — dat blijkt fundamenteel te zijn voor beide.
Misschien is het universum niet gewoon een plek waar dingen gebeuren. Misschien is het een plek waar alles wat ooit is gebeurd een permanente afdruk achterlaat.
En misschien, heel misschien, is dat wat donkere materie en donkere energie ons de hele tijd hebben proberen te vertellen.
Ik weet niet hoe het met jou zit, maar ik vind dat vreemd troostend. We zijn niet zomaar door een universeel vergeetachtige kosmos aan het passeren. We maken deel uit van een universum dat alles onthoudt — en dat geheugen is geschreven in de heel basis van de werkelijkheid zelf.
En nu moet je me excuseren, ik ga even naar de nachthemel staren en me gepast overweldigd voelen.
Bron: ScienceDaily — "Could cosmic memory explain dark matter, dark energy, and black holes?"
Ik dacht altijd dat Honda het marktleiderschap in betrouwbare tuinapparatuur wel zo'n beetje had beet. Maar nadat ik me had verdiept in hoe deze twee draadloze maaiers het tegen elkaar doen, stuitte ik op iets onverwachts: het gevestigde merk blijkt achter te lopen, en de resultaten zijn best onthullend.
Wetenschappers hebben iets opmerkelijks ontdekt. Er is een gratis, simpele activiteit die je gelukkiger kan maken, minder gestrest, en meer verbonden met de wereld om je heen. En je hebt het waarschijnlijk je hele leven over het hoofd gezien. Laat me je vertellen over de kracht van verwondering.
Meer dan 9.000 mysterieuze objecten zijn gespot nabij de Amerikaanse kustlijn, en de meldingen worden niet minder. Militair veteranen, voormalige marine-officieren en zelfs het Pentagon nemen deze onderwater-anomalieën serieus — en eerlijk? Na meerdere uren in dit verhaal te zijn gedoken denk ik dat jij dat ook gaat doen.
Oké, ik moet even eerlijk zijn. Ik ben deze week in een konijnenhol gevallen en ik probeer nog steeds de weg terug te vinden. Het begon onschuldig — ik zag iets online over "onderwater-UFO's", rolde even met mijn ogen (kom op, zeg), en klikte toch op het artikel omdat nieuwsgierigheid het won. Drie uur later was ik verdwenen in het meest fascinerende internetkonijnenhol van mijn hele leven.
Wat gebeurt er daar eigenlijk?
Sinds augustus 2025 verzamelt een app genaamd Enigma meldingen van mysterieuze objecten nabij Amerikaanse kusten en wateren. En als ik "verzamelt" zeg, bedoel ik dat ze ruim 9.000 waarnemingen hebben geregistreerd. NEGEN. DUIZEND. Geen typfout, en zeker geen klein getal.
De meeste meldingen komen uit Californië en Florida — waarschijnlijk omdat die staten de langste kustlijn hebben en de meeste mensen die naar de oceaan staren. Maar toch. Dat zijn heel veel mensen die heel veel rare dingen in het water zien.
En hier wordt het interessant. Dit zijn niet zomaar mensen die zeggen dat ze lichtjes in de lucht zagen. Dit zijn wat onderzoekers USOs noemen — Unidentified Submerged Objects, oftewel ongeïdentificeerde onderwaterobjecten. Het sleutelwoord is "submerged" (onder water). Deze objecten worden in het water gespot, en volgens ooggetuigen lijken sommige razendsnel te schieten tussen lucht en water. We hebben het over honderden kilometers per uur. In water. En voor wie zich de natuurkunde van de middelbare school nog herinnert: water is ongeveer 800 keer zo dicht als lucht. Dus snel bewegen door water is... best moeilijk.
En toch.
De fameuze Tic-Tac-zaak
Als je ooit iets hebt gehoord over onderwater-UFO's of USOs, heb je waarschijnlijk wel eens gehoord van de "Tic-Tac"-zaak. Dat was in 2004, voor de kust van San Diego, en het is inmiddels de maatstaf voor dit soort ontmoetingen.
Zo ging het: Marinecommandant David Fravor vloog in een F/A-18F gevechtsvliegtuig toen hij een radar-afwijking zag op zo'n 160 kilometer uit de kust. Toen hij naar beneden keek, zag hij iets wits en ovaalvormigs zweven boven het schuimende water — geen vleugels, geen uitlaat, niets dat leek op een toestel dat hij kende. Het object was ongeveer veertien meter lang en verscheen op zowel infrarood- als zichtbare lichtsensoren.
En hier wordt het gek. Toen Fravor probeerde het te onderscheppen — je weet wel, zoals militair piloten doen als ze iets verdachts zien — verdween het object gewoon. Het versnelde zo snel dat de sensoren het niet konden bijhouden. Geen uitlaatstreep. Geen supersone knal. Gewoon... weg.
Dit incident bleef meer dan tien jaar geheim. Een korrelig videootje lekte uit en trok jarenlang nauwelijks aandacht. Totdat The New York Times er in 2017 over schreef, en opeens praatte iedereen over Tic-Tacs. Fravor getuigde in 2023 voor het Congres, en ik heb een deel van die verhoren bekeken. Laat me je dit vertellen: deze man klinkt niet als iemand die probeert beroemd te worden of boeken te verkopen. Hij klinkt als een militair die iets zag dat hij niet kan verklaren, en dat heeft hem duidelijk bijna twintig jaar lang dwarsgezeten.
Wat denken de experts?
Niet iedereen is klaar om te roepen "het zijn aliens" (en eerlijk, als wetenschappelijk ingesteld persoon waardeer ik die voorzichtigheid). Maar gepensioneerd schout-bij-nacht Tim Gallaudet, die als hoogste meteoroloog van de marine diende, onderzoekt deze fenomenen al jaren. En zijn conclusie? "Ik denk niet dat ze uit de natuurlijke wereld komen zoals wij die kennen," zei Gallaudet. "Ze komen misschien van de aarde, maar ik denk niet dat ze horen bij het planten- en dierenrijk zoals wij dat kennen."
Wow. Dat is een flinke uitspraak van iemand die zijn hele carrière bij de marine heeft gewerkt. En hij is niet de enige. Andere militaire en inlichtingenfunctionarissen hebben zich gemeld, en er was zelfs een bipartite beweging in het Congres om de officiële terminologie te veranderen van "Unidentified Aerial Phenomena" (UAPs) naar "Unidentified Anomalous Phenomena" — een kleine maar betekenisvolle verandering die erkent dat deze objecten dingen doen in het water, niet alleen in de lucht.
Het Pentagon heeft wat beelden vrijgegeven, maar veel gevallen blijven officieel "onopgelost." In een recent vrijgegeven video genaamd "Orbs Over the Pond" beschreven analisten een "plasmasachtige bol" die van vorm en helderheid veranderde voordat hij na 45 minuten verdween. Hun beste verklaring? Zonlicht dat weerkaatst werd op sneeuw. Maar ze gaven toe dat dat slechts een gok was met "lage betrouwbaarheid."
Het natuurkundige probleem
Hier is wat mij 's nachts echt dwarszit aan dit verhaal. Deze objecten, wat ze ook zijn, lijken enkele fundamentele natuurwetten te tarten. Admiral Gallaudet verwoordde het zo: "Tot nu toe hebben we niets gebouwd dat zo snel door water kan bewegen en niet van snelheid verandert tussen water en lucht. Veel van deze objecten vertoonden supersnelle acceleratie en maakten rechte bochten. We hebben nog niet de techniek om voertuigen te bouwen die dat kunnen."
Denk daar even over na. Rechte bochten op hoge snelheid. Naadloze overgangen tussen water en lucht zonder vaart te minderen. Geen zichtbaar voortstuwingssysteem. Dit zijn niet zomaar "raar" — dit is onmogelijk volgens ons huidige begrip van techniek.
Kan er een niet-alien-verklaring zijn? Misschien. Radarfouten. Atmosferische verschijnselen. Geheime militaire technologie waar wij niets vanaf weten. Maar als je honderden of duizenden geloofwaardige waarnemingen optelt van gewone mensen, militair piloten en radaroperators, begint de "het is allemaal een vergissing"-verklaring een beetje dun te worden.
Dus wat moeten we hieruit meenemen?
Kijk, ik ben hier niet om je te vertellen wat je moet geloven. Ik ben hier om te vertellen dat dit een echt verhaal is met echt bewijs en echte mensen — waaronder gepensioneerde militairen — die het serieus nemen. De overheid heeft taskforces opgericht. Het Congres heeft hoorzittingen gehouden. De meldingen blijven binnenkomen.
Of deze objecten nu buitenaardse bezoekers zijn, een onbekend natuurverschijnsel, of iets heel anders — volgens mij kunnen we allemaal afspreken dat de oceaan een van de minst verkende plekken op onze eigen planeet is. We weten meer over het oppervlak van Mars dan over de bodem van de Marianentrog. Misschien is wat daarbuiten is altijd al in het zicht verborgen geweest — letterlijk onder de golven. En misschien is het tijd dat we beter gaan kijken wat er allemaal rondzwemt in onze eigen achtertuin, voordat we telescopen op de sterren richten.
Één ding is zeker: de volgende keer dat ik naar het strand ga, let ik een stuk beter op het water. Voor de zekerheid.
Weet je nog toen een warm bubbelbad alleen weggelegd was voor wie jarenlang kon sparen of zich vastlegde aan een permanente installatie in de tuin? Goed nieuws: dat is verleden tijd. Opblaasbare hot tubs zijn stilletjes uitgegroeid tot een van de slimste investeringen voor je buitenruimte. En vandaag vertel ik je waarom ze je aandacht verdienen.
Je hebt vast weleens gehoord van El Niño, maar wist je dat één enorme El Niño-gebeurtenis in de late jaren 1870 wel eens tot 50 miljoen doden kan hebben geleid? Deze vergeten ramp biedt huiveringwekkende lessen voor onze opwarmende wereld.
Een ramp die bijna niemand kent
Laat me je iets vragen. Wat denk je dat de dodelijkste gebeurtenis was in de afgelopen 150 jaar? De Eerste Wereldoorlog? De grieppandemie van 1918? Beide waren verschrikkelijk verwoestend, geen twijfel mogelijk. Maar hier is het ding: er is een catastrofe die minstens zoveel mensen doodde (zo niet meer) waar bijna niemand over praat. En het gekke? Het werd veroorzaakt door iets dat de meesten van ons leerden in de middelbare school aardrijkskunde: een weerpatroon.
Tussen 1876 en 1878 veroorzaakte een wereldwijde klimaatgebeurtenis hongersnoden die naar schatting 50 miljoen mensen wegvaagden in Azië, Zuid-Amerika en Afrika. Ruim drie jaar, drie continenten en een dodental dat bijna elke andere ramp verbleekt. Onderzoekers noemden het "wellicht de ergste milieuramp die de mensheid ooit heeft getroffen." En toch, wanneer heb je het voor het laatst iemand horen noemen?
Dus wat is El Niño precies?
Laat me het in heldere taal uitleggen, want de wetenschap ervan is best interessant (en met interessant bedoel ik: angstaanjagend als je het eenmaal begrijpt).
Je kent die passaatwinden die over de Grote Oceaan waaien? Normaal gesproken duwen ze warm water van Zuid-Amerika westwaarts richting Azië. Dit creëert een soort lopende band waarbij koud water vanuit de diepte omhoogkomt nabij Amerika. El Niño treedt op wanneer die passaatwinden verzwakken of omdraaien. Het warme water stroomt terug naar het oosten, de koude opwelling stopt, en plotseling speelt de hele Stille Oceaan volgens andere regels.
Voor Noord-Amerika betekent dit meestal mildere winters in het noorden en overstromingen in het zuidwesten. La Niña is basically het tegenovergestelde — die passaatwinden worden extra sterk en duwen al dat warme water richting Azië.
Deze patronen maken deel uit van wat ENSO wordt genoemd, oftewel de El Niño-Zuidelijke Oscillatie, en ze komen al millennia voor. Maar soms gaan ze flink tekeer.
De perfecte storm (letterlijk)
In 1877 kreeg de wereld te maken met een super-El Niño — een van de sterkste ooit gemeten. Minnesota registreerde zijn warmste winter ooit. Landen over de hele wereld werden getroffen door extreme droogtes. Maar hier wordt ik pas echt door gefascineerd: wetenschappers geloven nu dat El Niño alleen niet volledig verantwoordelijk was. Het was meer als de genadeslag in een driedubbele stoot.
De jaren voor 1877 kenden al koele omstandigheden in de tropische Stille Oceaan. Bovendien was er zoiets als een Indische Oceaan-dipool — een vergelijkbaar klimaatfenomeen in de Indische Oceaan dat totaal ontspoorde. De Atlantische Oceaan was ook ongewoon warm. Al deze dingen kwamen op precies het verkeerde moment samen en creëerden wat onderzoekers "de perfecte omstandigheden voor een catastrofe" noemen. En toen maakten mensen het erger.
De menselijke factor
Dit is het deel waar ik echt van ondersteboven raak. De droogtes veroorzaakten de hongersnoden, dat wel. Maar de onderzoekers die dit evenement bestudeerden ontdekten dat de reden waarom die droogtes catastrofaal werden niet alleen het weer was — het waren wij.
"Politieke en economische factoren, met name de verwaarlozing of vernietiging van traditionele systemen voor water- en graanopslag, waren verantwoordelijk voor het omzetten van mislukte oogsten in ongekende massale sterfte," schreven ze.
Denk daar even over na. Mensen hadden generaties lang deze gronden bewerkt en systemen ontwikkeld om graan op te slaan en water te beheren. Koloniale mogendheden en lokale overheden negeerden deze systemen, vernietigden ze, of faalden in het onderhoud ervan. Toen het klimaat toesloeg, was er geen buffer.
De auteurs van die studie uit 2018 in het Journal of Climate waren er bot over: de El Niño en klimaatgebeurtenissen van 1876-78 "hielpen de mondiale ongelijkheden creëren die later zouden worden gekarakteriseerd als 'eerste wereld' en 'derde wereld'." Dat is zwaar. Een weerpatroon dat letterlijk de wereldeconomie en ongelijkheden hertekende waar we vandaag de dag nog steeds mee dealen.
Kan dit opnieuw gebeuren?
Hier wordt het spannend. Onderzoekers vergeleken die El Niño van 1877-78 met andere super-El Niño-gebeurtenissen in de recente geschiedenis: 1982-83, 1997-98 en 2015-16. Statistisch gezien was de gebeurtenis van 1877 niet significant sterker dan deze anderen. Dus ja, super-El Niño's komen voor. Ze zijn eerder voorgekomen en zullen opnieuw voorkomen.
Het goede nieuws? We leven niet meer in de jaren 1870. De moderne landbouw houdt deze patronen nauwkeurig in de gaten. Niemand voorspelt hongersnoden op die schaal. We hebben vroege waarschuwingssystemen, internationale hulporganisaties en landbouwwetenschap waar het 19e-eeuwse mensen niet over beschikten.
Maar — en er is altijd een maar — dit keer is er een nieuwe variabele in het spel: klimaatverandering. Onze oceanen zijn nu warmer dan een paar decennia geleden. Dat betekent dat wanneer de volgende super-El Niño toeslaat, het een wereld treft die al koorts heeft.
Wat kunnen we leren?
Een onderzoeker, Vimal Mishra van het Indian Institute of Technology Gandhinagar, verwoordde het zo: de Grote Hongersnood van 1876-78 "geeft ons een idee van hoe we beter voorbereid kunnen zijn. Het laat zien: dit is het ergste dat zou kunnen gebeuren."
Ik hou van die insteek. Het gaat niet om bang zijn voor El Niño — het gaat om erkennen dat we in een wereld leven waarin klimaat menselijke beschaving werkelijk kan verwoesten, en dat de beste verdediging bestaat uit begrip, voorbereiding en het niet afbreken van de systemen die ons beschermen wanneer het goed gaat.
We kunnen El Niño niet stoppen. Maar we kunnen ervoor zorgen dat we niet met onze broek naar beneden staan wanneer het zich aandient.
De volgende super-El Niño komt eraan. De vraag is: zijn we er klaar voor?
Bron: Popular Mechanics
Na jarenlang werk te verliezen door onverwachte stroomstoringen, heb ik eindelijk een betaalbare oplossing getest die gewoon op Amazon lag - en het zou zomaar de slimste tech-aankoop kunnen zijn die je dit jaar doet voor je thuiskantoor.
Medicijnen als Ozempic en Wegovy zijn enorm populair. Ze helpen bij afvallen en diabetes. Maar nu is er iets nieuws ontdekt. Onderzoekers zeggen dat deze medicijnen mogelijk meer doen. Ze zouden ook gewelddadig gedrag kunnen verminderen.
Dat komt doordat de medicijnen lijken te veranderen hoe mensen omgaan met impulsen en alcohol. Dit gaat dus verder dan alleen honger onderdrukken. Waarom zijn onderzoekers hier zo enthousiast over? Dat lees je hier.