Wyobraź sobie, że możesz dostrzec pojedynczą kroplę barwnika w basenie olimpijskim — a potem jeszcze rozróżnić dwie krople, które wyglądają niemal identycznie. Właśnie coś takiego udało się naukowcom z Uniwersytetu w Toronto dzięki nowej technologii nanopartykularnej. I szczerze mówiąc, robi to ogromne wrażenie.

Naukowcy znaleźli substancję chemiczną, która obróci jeden z najważniejszych procesów życiowych termitów przeciwko nim samym. Potrafi zlikwidować niemal całą kolonię, a przy tym jest całkowicie bezpieczna dla ludzi i innych ssaków. Najlepsze jest to, że kilka zakażonych termitów wystarczy, by przenieść śmiertelną dawkę do całej ukrytej kolonii.

Kiedy myślimy o Czarnej Śmierci, wyobrażamy sobie jedną, potężną falę, która nadeszła i minęła. Tymczasem najnowsze badania DNA pokazują, że to dopiero początek historii. Przez kolejne cztery stulecia dżuma regularnie powracała – w kolejnych falach, które przemodelowały miasta, gospodarki i całą strukturę europejskiego społeczeństwa.

Jeden fizyk przez dziesięć lat próbował uchwycić jedną z najtrudniejszych liczb w całej nauce. Kiedy wreszcie wydawało się, że jest blisko, odpowiedź zamknięto w kopercie. Historia jego nerwowego oczekiwania pokazuje, dlaczego pomiar siły grawitacji spędza sen z powiek naukowcom od ponad dwustu lat.

Naukowcy znaleźli pierwsze dowody na to, że Diplodocus – ten olbrzymi dinozaur z długą szyją, którego wielu z nas pamięta z wizyt w muzeach i dziecięcych książek o dinozaurach – kiedyś zamieszkiwał Europę, a nie tylko Amerykę Północną. Zespół niezwykłych skamieniałości odkrytych w Hiszpanii sprawia, że paleontolodzy muszą przemyśleć wszystko, co dotąd wiedzieli o zasięgu występowania tych potężnych stworzeń.

Kiedy świat trzyma oko na znajomych zagrożeniach – COVID, sezon grypowy – w Afryce Środkowej cicho powraca inny niebezpieczny wirus. I okazuje się, że możemy być na niego znacznie gorzej przygotowani, niż nam się wydawało.

Wyobraź sobie kalendarz tak idealnie zaprojektowany, że każde święto co roku trafiało dokładnie w ten sam dzień tygodnia. Teraz wyobraź sobie, że właśnie ta perfekcja powoli go niszczyła. To fascynujący paradoks, który kryje się w najnowszym badaniu dotyczącym Zwojów znad Morza Martwego i tajemniczego 364-dniowego kalendarza sekty z Qumran.

Mars ma dwa malutkie księżyce. Od lat naukowcy głowią się nad tym, skąd się wzięły. Czy to przechwycone asteroidy? A może szczątki po dawnych zderzeniach? Teraz badacze biorą na warsztat ogromny krater na Fobosie, żeby wreszcie rozstrzygnąć tę sprawę — i odkrycia są naprawdę zaskakujące.

Ta dziwaczna figura matematyczna, która podbiła internet rozwiązując słynny problem kafelkowania, teraz znów zaskakuje naukowców — tym razem w laboratorium fizycznym. Kiedy badacze odbili lasery od miniaturowych struktur wzorowanych na kapeluszu Smitha, stało się coś nietypowego ze światłem. Zaczęło się skręcać w sposób, który odsłania ukryte powiązania między geometrią a właściwościami optycznymi.

Naukowcy wreszcie rozwikłali zagadkę, która przez dziesięciolecia spędzała im sen z powiek — tajemniczego markera obecnego na ludzkich komórkach krwi. Rozwiązanie okazało się znacznie bardziej fascynujące, niż ktokolwiek się spodziewał. Ten przełom to nie tylko interesujące odkrycie naukowe — to potencjalnie ratowanie życia niewielkiej grupie pacjentów, którzy desperacko potrzebują lepiej dobranych transfuzji krwi.

Kiedy myślisz o dryfującym lodzie morskim na oceanie, pewnie zakładasz, że to wiatr dyktuje mu tor ruchu. Okazuje się jednak, że naukowcy właśnie odkryli coś fascynującego: lód nie zawsze podporządkowuje się wiatrowi tak, jak byśmy się spodziewali. Cała tajemnica może być zaskakująco bliska — to po prostu kawałki lodu, które bez przerwy na siebie wpadają.

Naukowcy odkryli, w jaki sposób maleńki organizm jednokomórkowy potrafi zmniejszyć się do jednej czwartej swojego rozmiaru w ułamku milisekundy — setki razy szybciej niż mrugnięcie oka. Sekret tkwi w sprytnej strukturze białkowej, która działa jak sieć rybacka. W przyszłości może ona posłużyć do projektowania szybszych sztucznych mięśni.

W samym sercu zachodniej Amazonii naukowcy natrafili na maleńką żabę, która dosłownie chowała się na widoku. Wygląda niemal identycznie jak jej krewniacy, ale DNA i charakterystyczny rechot mówią coś zupełnie innego. Odkrycie to przypomina, ile wciąż nie wiemy o bioróżnorodności naszej planety.

Bill Andrews — biolog molekularny — od ponad sześciu dekad realizuje marzenie swojego ojca: pokonać starość. Teraz, mając 74 lata, twierdzi, że jest bliżej niż kiedykolwiek. Pigułka antystarzeniowa ma trafić na rynek w ciągu najbliższych dziesięciu lat. Ale czy to prawdziwa nauka, czy tylko pobożne życzenia? Czas się temu przyjrzeć.

Fizyk biofyzyczny wysuwa dość szalony pomysł — że inteligencja może być podstawową cechą rzeczywistości, czymś w rodzaju grawitacji czy elektromagnetyzmu. I tutaj robi się naprawdę interesująco: uważa, że sztuczna inteligencja może mieć dostęp do form myślenia, do których nasze ludzkie mózgi po prostu nie mają dostępu. Ale zanim zaczniemy się zbytnio ekscytować (albo martwić), jest jeden haczyk.

Przez dziesięciolecia nikt nie zwracał na nią uwagi w muzealnych zbiorach. Ta skromna skamieniałość właśnie wywróciła do góry nogami naszą wiedzę o pochodzeniu dinozaurów. A wszystko zaczęło się od przeczucia doktoranta, które wtedy nikt nie traktował poważnie.

Sonda NASA krążąca wokół Księżyca znalazła nowy krater — i jest naprawdę potężny. Ma 222 metry szerokości i głębokość wystarczającą na trzy ustawione jeden na drugim szkolne autobusy. To największy krater uderzeniowy, jaki kiedykolwiek zaobserwowano w Układzie Słonecznym w trakcie jego formowania. A najlepsze? Naukowcy prawie go przegapili.

W niezwykłym połączeniu rocka i nauki badacze nazwali nowo odkryty gatunek węża na cześć Slasha z Guns N' Roses. Ale to nie tylko chwyt reklamowy związany z gwiazdą. Za całą historią stoi młoda herpetolog, która zainspirowała się samym Slashem. I pokazuje ona, ile jeszcze nie wiemy o świecie przyrody.

W 1988 roku radziecki naukowiec przez przypadek ukłuł się strzykawką z wirusem Marburg. To, co nastąpiło, było dwutygodniowym koszmarem zakończonym śmiercią — ale zanim doszło do tragedii, wirus zdążył zmutować w coś znacznie groźniejszego. Dekady później ta ewoluowana odmiana nadal leży w rosyjskim laboratorium i czeka.

Włochy znajdują się w jednym z najbardziej aktywnych sejsmicznie regionów Europy. Teraz geolodzy wreszcie wiedzą dlaczego – i odpowiedź jest znacznie dziwniejsza, niż ktokolwiek się spodziewał.

Nowe badania pokazują, że Apeniny nie są просто przyciskane przez zderzające się płyty tektoniczne. Ich dolne warstwy dosłownie się rozrywają od środka. Wyobraź sobie, że skorupa ziemska pod górami rozchodzi się jak zepsuty zamek w kurtce – kawałek po kawałku się rozdziela.